1. Luật Lao động – Bảo vệ mối quan hệ giữa người lao động và người sử dụng lao động
Bộ luật Lao động 2019 quy định các nguyên tắc cơ bản như:
Hợp đồng lao động
- Phải được lập bằng văn bản (trừ trường hợp dưới 1 tháng)
- Có các nội dung: công việc, lương, thời giờ làm việc, bảo hiểm, nghĩa vụ...
- Có 2 loại chính: Hợp đồng xác định thời hạn và không xác định thời hạn
Thời gian làm việc, nghỉ ngơi
- Làm việc không quá 8 giờ/ngày hoặc 48 giờ/tuần
- Nghỉ hàng tuần ít nhất 1 ngày
- Nghỉ phép năm: tối thiểu 12 ngày/năm (với người làm đủ 12 tháng)
Tiền lương
- Người lao động được trả lương đúng hạn, đúng công việc
- Không được trả thấp hơn mức lương tối thiểu vùng
- Làm thêm giờ phải trả lương tăng ca theo quy định (150%, 200%, 300%...)
2. Bảo hiểm xã hội – Chế độ an sinh bắt buộc cho người lao động
Luật Bảo hiểm xã hội 2014 quy định người lao động và người sử dụng lao động phải tham gia các loại bảo hiểm sau:
Các loại bảo hiểm bắt buộc:
| Loại bảo hiểm | Ai đóng? | Mức đóng (%) |
|---|---|---|
| BHXH (Hưu trí, tử tuất, ốm đau, thai sản...) | NLĐ + NSDLĐ | Tổng ~ 25,5% |
| BHYT (Khám chữa bệnh) | NLĐ + NSDLĐ | 4,5% |
| BHTN (Thất nghiệp) | NLĐ + NSDLĐ | 2% |
NLĐ = Người lao động | NSDLĐ = Người sử dụng lao động
Các quyền lợi từ BHXH
- Ốm đau: Nghỉ có lương theo ngày (có giấy chứng nhận)
- Thai sản: Nữ nghỉ sinh con 6 tháng, nam được nghỉ từ 5-14 ngày
- Hưu trí: Hưởng lương hưu khi đủ tuổi và đủ số năm đóng BHXH
- Tử tuất: Thân nhân được hưởng trợ cấp khi NLĐ mất
- Thất nghiệp: Hưởng trợ cấp + học nghề nếu đóng đủ từ 12 tháng trở lên
3. Trách nhiệm của doanh nghiệp và người lao động
Doanh nghiệp: Phải ký hợp đồng, đóng đủ các khoản BH bắt buộc, xây dựng nội quy lao động, thực hiện đúng chế độ
Người lao động: Có quyền yêu cầu được đóng BHXH, nghỉ đúng quy định, và khiếu nại khi quyền lợi bị vi phạm
4. Một vài lưu ý thực tế
- Không đóng BHXH cho NLĐ là vi phạm pháp luật – doanh nghiệp có thể bị phạt nặng
- Người lao động cần giữ sổ BHXH, kiểm tra lịch sử đóng (qua VssID hoặc cơ quan BHXH)
- Khi nghỉ việc, có thể rút BHXH một lần (nếu không tiếp tục tham gia) hoặc bảo lưu
Gợi ý thêm:
Nếu bạn đang cần thiết bị hỗ trợ cho việc quản lý nhân sự, quản lý BHXH, chấm công – hãy tham khảo các giải pháp công nghệ, thiết bị văn phòng, laptop cho HR tại:
Bài viết liên quan