Trong giới thi công HVAC, khá nhiều người mặc định rằng ống gió tròn xoắn kín hơn ống gió vuông. Nhận định này có cơ sở, nhưng nếu áp dụng cho mọi công trình thì lại chưa chính xác.
Bởi một tuyến ống có kín hay không không chỉ phụ thuộc vào hình dạng tiết diện. Phần lớn vấn đề thực tế lại nằm ở các chi tiết tưởng như nhỏ: mối nối, mặt bích, phụ kiện, gioăng làm kín, keo seal và tay nghề của đội lắp đặt.
Vì vậy, trước khi kết luận loại ống nào tốt hơn, nên nhìn bài toán từ chính cách không khí thất thoát trên hệ thống.
Mỗi vị trí liên kết đều là một điểm cần kiểm soát.
Nếu đường ống dài và có hàng chục mối nối, chỉ cần một số vị trí làm kín không tốt, lượng khí thất thoát cộng dồn có thể đủ lớn để làm thay đổi lưu lượng tại cuối tuyến.
Khi đó, kỹ sư hiện trường thường thấy hiện tượng:
Khác với tiết diện vuông, ống tròn không có bốn cạnh và bốn góc chạy suốt chiều dài.
Về mặt hình học, tiết diện tròn cũng có khả năng phân bố áp lực tương đối đều quanh chu vi.
Những đặc điểm này giúp thân ống có độ cứng tương đối tốt và giảm bớt một số điểm có nguy cơ rò khí.
Đó là lý do ống tròn xoắn thường được đánh giá cao trong các hệ thống cần kiểm soát leakage.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng chính đường mí xoắn cũng phải được tạo hình chính xác. Ống sản xuất không đạt hoặc bị móp, biến dạng trong vận chuyển vẫn có thể ảnh hưởng đến độ kín.
Ống tròn xoắn thường kết nối bằng măng xông. Kết cấu này khá đơn giản, dễ kiểm tra và có thể kết hợp gasket hoặc sealant tùy yêu cầu kỹ thuật.
Do không có các góc vuông tại tiết diện kết nối, số vị trí cần xử lý phức tạp thường ít hơn.
Trong khi đó, ống gió vuông sử dụng mặt bích, TDF/TDC hoặc các dạng khóa ghép tương đương. Người thi công phải chú ý toàn bộ chu vi mối nối, đặc biệt là bốn vị trí góc.
Nếu mặt bích không phẳng, gasket bị lệch hoặc sealant xử lý không liên tục, khí có thể thoát ra tại đây.
Nhưng một lần nữa, đây là vấn đề chất lượng gia công và lắp đặt, không phải khuyết điểm cố hữu của ống vuông.
Nếu lưu lượng thực tế không đạt yêu cầu, người vận hành có thể phải điều chỉnh quạt hoặc tăng tần số biến tần để bù lại.
Khi đó, hệ thống vẫn có thể đạt lưu lượng cần thiết nhưng phải tiêu tốn nhiều năng lượng hơn.
Ngoài vấn đề leakage, tiết diện tròn còn có đặc điểm khí động khá tốt. Trong nhiều điều kiện thiết kế, tỷ lệ chu vi tiếp xúc so với diện tích tiết diện giúp ống tròn kiểm soát ma sát hiệu quả.
Tuy nhiên, hiệu suất đường ống không thể đánh giá chỉ bằng hình dạng.
Một tuyến sử dụng nhiều co 90°, van tiết lưu hoặc kích thước ống quá nhỏ vẫn có thể tạo tổn thất áp suất lớn dù sử dụng ống tròn.
Khi tham khảo gia công ống gió HVAC, nhà thầu vì thế nên đánh giá đồng thời kích thước, vận tốc, phụ kiện và yêu cầu áp suất của toàn hệ thống.
Ống tròn có độ cứng hình học tốt nên bề mặt thành ống ít có xu hướng rung dạng tấm hơn so với một số cấu hình ống chữ nhật kích thước lớn.
Đây có thể là lợi thế trong các tuyến ống lộ thiên hoặc hệ thống có kích thước tương đối lớn.
Nhưng tiếng ồn HVAC phụ thuộc rất mạnh vào vận tốc gió.
Nếu vận tốc quá cao, hệ thống vẫn có thể phát sinh tiếng rít. Co cút đột ngột, van gió đặt sai vị trí hoặc rung truyền từ quạt cũng có thể tạo tiếng ồn dù đường ống là dạng tròn.
Khi để lộ hệ thống kỹ thuật, ống tròn tạo hình thức tương đối gọn và phù hợp với phong cách kiến trúc công nghiệp.
Các tuyến dài cũng có thể tận dụng lợi thế về độ cứng, số lượng mối ghép và đặc tính khí động.
Đối với dự án cần sản xuất đồng bộ nhiều quy cách ống và phụ kiện, có thể tham khảo năng lực sản xuất ống gió của Dosamec để đảm bảo kích thước và kết cấu mối nối thống nhất từ xưởng đến công trường.
>>> XEM THÊM: Ống gió tròn xoắn và tròn trơn nên chọn loại nào?
Ở nhiều tòa nhà, khoảng trống trên trần khá thấp nhưng chiều ngang vẫn còn. Khi đó, ống chữ nhật có thể thiết kế dạng rộng và thấp để đi sát kết cấu.
Đây là lợi thế mà ống tròn khó thay thế.
Ống vuông cũng thuận tiện khi cần phối hợp với đường ống nước, máng cáp, sprinkler và các hệ MEP khác trong không gian chật.
Nếu được gia công đúng độ dày, gia cường phù hợp, mặt bích chính xác và làm kín cẩn thận, ống vuông vẫn có thể kiểm soát leakage rất tốt.
Một hệ thống đạt hiệu quả cao phải đồng thời kiểm soát kích thước đường ống, vận tốc, áp suất, chất lượng gia công, phụ kiện và mối nối.
Vì thế, khi lựa chọn gia công ống gió đạt chuẩn kỹ thuật, yếu tố cần ưu tiên không nên chỉ là hình dạng ống mà là khả năng đáp ứng đúng yêu cầu thiết kế và duy trì chất lượng xuyên suốt từ xưởng sản xuất đến quá trình lắp đặt.
CÔNG TY CỔ PHẦN CÔNG NGHIỆP DOSAMEC
Bởi một tuyến ống có kín hay không không chỉ phụ thuộc vào hình dạng tiết diện. Phần lớn vấn đề thực tế lại nằm ở các chi tiết tưởng như nhỏ: mối nối, mặt bích, phụ kiện, gioăng làm kín, keo seal và tay nghề của đội lắp đặt.
Vì vậy, trước khi kết luận loại ống nào tốt hơn, nên nhìn bài toán từ chính cách không khí thất thoát trên hệ thống.
Không khí thường rò ở đâu trên đường ống?
Một hệ thống thông gió gồm rất nhiều đoạn ống kết nối với nhau, kèm theo co, cút, tê, van, cửa thăm và các phụ kiện khác.Mỗi vị trí liên kết đều là một điểm cần kiểm soát.
Nếu đường ống dài và có hàng chục mối nối, chỉ cần một số vị trí làm kín không tốt, lượng khí thất thoát cộng dồn có thể đủ lớn để làm thay đổi lưu lượng tại cuối tuyến.
Khi đó, kỹ sư hiện trường thường thấy hiện tượng:
- Miệng gió đầu tuyến thừa lưu lượng.
- Khu vực cuối tuyến thiếu gió.
- Hệ thống khó cân chỉnh.
- Quạt phải tăng tốc để bù lưu lượng.
- Chi phí vận hành tăng nhưng hiệu quả không cải thiện tương ứng.
Lợi thế đầu tiên của ống tròn xoắn nằm ở cấu tạo
Ống gió tròn xoắn được tạo hình liên tục từ dải tôn. Trong quá trình sản xuất, mép tôn được cuốn và khóa thành một đường mí chạy xoắn quanh thân ống.Khác với tiết diện vuông, ống tròn không có bốn cạnh và bốn góc chạy suốt chiều dài.
Về mặt hình học, tiết diện tròn cũng có khả năng phân bố áp lực tương đối đều quanh chu vi.
Những đặc điểm này giúp thân ống có độ cứng tương đối tốt và giảm bớt một số điểm có nguy cơ rò khí.
Đó là lý do ống tròn xoắn thường được đánh giá cao trong các hệ thống cần kiểm soát leakage.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng chính đường mí xoắn cũng phải được tạo hình chính xác. Ống sản xuất không đạt hoặc bị móp, biến dạng trong vận chuyển vẫn có thể ảnh hưởng đến độ kín.
Đừng bỏ qua mối nối giữa hai đoạn ống
Nếu thân ống được sản xuất tốt nhưng mối nối xử lý sơ sài, toàn bộ lợi thế về độ kín gần như mất đi.Ống tròn xoắn thường kết nối bằng măng xông. Kết cấu này khá đơn giản, dễ kiểm tra và có thể kết hợp gasket hoặc sealant tùy yêu cầu kỹ thuật.
Do không có các góc vuông tại tiết diện kết nối, số vị trí cần xử lý phức tạp thường ít hơn.
Trong khi đó, ống gió vuông sử dụng mặt bích, TDF/TDC hoặc các dạng khóa ghép tương đương. Người thi công phải chú ý toàn bộ chu vi mối nối, đặc biệt là bốn vị trí góc.
Nếu mặt bích không phẳng, gasket bị lệch hoặc sealant xử lý không liên tục, khí có thể thoát ra tại đây.
Nhưng một lần nữa, đây là vấn đề chất lượng gia công và lắp đặt, không phải khuyết điểm cố hữu của ống vuông.
Ống kín hơn có giúp hệ thống tiết kiệm điện?
Không khí bị rò trước khi đến khu vực sử dụng đồng nghĩa quạt đang tạo ra một phần lưu lượng “không mang lại hiệu quả”.Nếu lưu lượng thực tế không đạt yêu cầu, người vận hành có thể phải điều chỉnh quạt hoặc tăng tần số biến tần để bù lại.
Khi đó, hệ thống vẫn có thể đạt lưu lượng cần thiết nhưng phải tiêu tốn nhiều năng lượng hơn.
Ngoài vấn đề leakage, tiết diện tròn còn có đặc điểm khí động khá tốt. Trong nhiều điều kiện thiết kế, tỷ lệ chu vi tiếp xúc so với diện tích tiết diện giúp ống tròn kiểm soát ma sát hiệu quả.
Tuy nhiên, hiệu suất đường ống không thể đánh giá chỉ bằng hình dạng.
Một tuyến sử dụng nhiều co 90°, van tiết lưu hoặc kích thước ống quá nhỏ vẫn có thể tạo tổn thất áp suất lớn dù sử dụng ống tròn.
Khi tham khảo gia công ống gió HVAC, nhà thầu vì thế nên đánh giá đồng thời kích thước, vận tốc, phụ kiện và yêu cầu áp suất của toàn hệ thống.
Có phải dùng ống tròn thì hệ thống sẽ ít ồn hơn?
Không hoàn toàn.Ống tròn có độ cứng hình học tốt nên bề mặt thành ống ít có xu hướng rung dạng tấm hơn so với một số cấu hình ống chữ nhật kích thước lớn.
Đây có thể là lợi thế trong các tuyến ống lộ thiên hoặc hệ thống có kích thước tương đối lớn.
Nhưng tiếng ồn HVAC phụ thuộc rất mạnh vào vận tốc gió.
Nếu vận tốc quá cao, hệ thống vẫn có thể phát sinh tiếng rít. Co cút đột ngột, van gió đặt sai vị trí hoặc rung truyền từ quạt cũng có thể tạo tiếng ồn dù đường ống là dạng tròn.
Ống tròn xoắn phù hợp với công trình nào?
Loại ống này thường được lựa chọn ở nhà xưởng, showroom, nhà hàng, khu thương mại và các không gian sử dụng trần mở.Khi để lộ hệ thống kỹ thuật, ống tròn tạo hình thức tương đối gọn và phù hợp với phong cách kiến trúc công nghiệp.
Các tuyến dài cũng có thể tận dụng lợi thế về độ cứng, số lượng mối ghép và đặc tính khí động.
Đối với dự án cần sản xuất đồng bộ nhiều quy cách ống và phụ kiện, có thể tham khảo năng lực sản xuất ống gió của Dosamec để đảm bảo kích thước và kết cấu mối nối thống nhất từ xưởng đến công trường.
>>> XEM THÊM: Ống gió tròn xoắn và tròn trơn nên chọn loại nào?
Vậy vì sao ống vuông vẫn được sử dụng rất phổ biến?
Câu trả lời nằm ở không gian.Ở nhiều tòa nhà, khoảng trống trên trần khá thấp nhưng chiều ngang vẫn còn. Khi đó, ống chữ nhật có thể thiết kế dạng rộng và thấp để đi sát kết cấu.
Đây là lợi thế mà ống tròn khó thay thế.
Ống vuông cũng thuận tiện khi cần phối hợp với đường ống nước, máng cáp, sprinkler và các hệ MEP khác trong không gian chật.
Nếu được gia công đúng độ dày, gia cường phù hợp, mặt bích chính xác và làm kín cẩn thận, ống vuông vẫn có thể kiểm soát leakage rất tốt.
Không có loại ống “tốt nhất” cho mọi dự án
Nói ống tròn xoắn có lợi thế về khả năng kiểm soát độ kín là hợp lý. Nhưng nói ống tròn luôn kín hơn ống vuông thì quá đơn giản hóa bài toán.Một hệ thống đạt hiệu quả cao phải đồng thời kiểm soát kích thước đường ống, vận tốc, áp suất, chất lượng gia công, phụ kiện và mối nối.
Vì thế, khi lựa chọn gia công ống gió đạt chuẩn kỹ thuật, yếu tố cần ưu tiên không nên chỉ là hình dạng ống mà là khả năng đáp ứng đúng yêu cầu thiết kế và duy trì chất lượng xuyên suốt từ xưởng sản xuất đến quá trình lắp đặt.
CÔNG TY CỔ PHẦN CÔNG NGHIỆP DOSAMEC
- Hotline: 18001165
- Email: info@dosamec.com.vn
- Nhà xưởng: 6/3 Bà Điểm 9 – Hóc Môn – TP. Hồ Chí Minh
- Website: dosamec.com
Đính kèm
Bài viết liên quan
