Anh Nguyễn 123
Member
- Bài viết
- 242
- Được Like
- 0
Khi nhắc đến công tác an toàn lao động trên công trường khai thác mỏ đá, phần lớn mọi người thường chỉ dồn sự chú ý đến các nguy cơ nhãn tiền như sạt lở tầng vách, trượt xích lật máy hay các quy định nghiêm ngặt về tai nạn vật liệu nổ mìn. Tuy nhiên, có một rủi ro cực kỳ khủng khiếp, mang tính chất chết người đang hiện hữu ngay trên lưng của những cỗ máy khoan đá tự hành XCMG mà rất nhiều thợ vận hành lại vô tình bỏ qua: Sự cố bục nổ hệ thống bình tích áp khí nén. Cụm máy nén khí trục vít tích hợp trên dàn khoan XCMG hoạt động liên tục với áp suất cực kỳ khủng khiếp (thường dao động từ 10 đến 14 bar, thậm chí lên 20 bar ở các dòng máy khoan lỗ lớn). Chỉ cần một sự lơ là, một sai sót nhỏ trong việc áp dụng Quy trình bảo dưỡng hệ thống khí nén máy khoan đá XCMG cho hiệu suất ổn định, cỗ máy có thể kích hoạt thảm họa bất cứ lúc nào.
Nguyên nhân cốt lõi dẫn đến các vụ tai nạn nổ tung đường ống ty-ô hơi hay vỡ toác bình chứa khí thường đến từ sự vô trách nhiệm, thiếu hiểu biết trong việc bảo trì cụm Van an toàn (Safety Relief Valve). Trong một hệ thống vận hành trơn tru, máy nén khí sẽ được kiểm soát bởi các van điện từ và rơ-le ngắt tải. Khi áp suất trong bình đạt ngưỡng tối đa, rơ-le sẽ đóng cổ hút để ngừng nén không khí. Thế nhưng, linh kiện điện tử trong môi trường rung lắc mạnh đôi khi sẽ bị kẹt hoặc hỏng hóc. Lúc này, máy nén tiếp tục nhồi nhét không khí vào bình chứa, đẩy áp suất lên vượt qua giới hạn chịu đựng của thép và cao su.
Vai trò của Van an toàn chính là chốt chặn cuối cùng bảo vệ hệ thống. Nó được thiết kế bằng cơ học, có một lò xo được canh chỉnh sẵn. Khi áp suất vượt ngưỡng nguy hiểm, lực đẩy của khí nén sẽ thắng lực nén của lò xo, đẩy thoi van mở toang ra để xả bớt lượng khí dư thừa ra ngoài môi trường với tiếng rít chói tai. Thế nhưng, trong điều kiện mưa nắng khắc nghiệt, bụi bặm và hơi nước ngưng tụ trong bình chứa sẽ làm lò xo của van an toàn này bị rỉ sét, bó kẹt hoàn toàn.
Khi sự cố quá áp thực sự xảy ra, van an toàn không thể mở ra được. Áp lực khổng lồ tích tụ bên trong sẽ đi tìm điểm yếu nhất của toàn bộ hệ thống để giải phóng. Đó thường là các đường ống ty-ô cao su dẫn khí hoặc các gioăng phớt rắc-co nối. Một khi áp lực xé toạc đường ống, khí nén thoát ra sẽ tạo thành một vụ nổ vật lý tàn khốc, văng các dăm thép, bùn đất và các mảnh cao su sắc lẹm đi với vận tốc của một viên đạn, găm thẳng vào kính cabin hoặc những người thợ đang đứng xung quanh.
Để chấm dứt vĩnh viễn thảm kịch này, quy định bảo dưỡng mang tính bắt buộc là thợ cơ điện hoặc người vận hành phải tự tay kéo giật chốt kiểm tra của Van an toàn ít nhất một lần mỗi tuần khi máy đang có áp suất nhẹ. Thao tác này giúp xả bỏ cặn bẩn, kiểm tra độ đàn hồi của lò xo để đảm bảo nó vẫn đang hoạt động nhạy bén. Đồng thời, việc xả sạch nước đọng ở van đáy bình chứa mỗi buổi sáng cũng ngăn ngừa quá trình ăn mòn hóa học làm mỏng vách thép của bình tích năng từ bên trong. Bảo dưỡng đúng cách không chỉ đơn thuần là giữ cho cỗ máy đẻ ra tiền, mà trước hết và quan trọng nhất, đó là lá chắn bảo vệ mạng sống của chính những người anh em công nhân đang bám trụ trên công trường!
Nguyên nhân cốt lõi dẫn đến các vụ tai nạn nổ tung đường ống ty-ô hơi hay vỡ toác bình chứa khí thường đến từ sự vô trách nhiệm, thiếu hiểu biết trong việc bảo trì cụm Van an toàn (Safety Relief Valve). Trong một hệ thống vận hành trơn tru, máy nén khí sẽ được kiểm soát bởi các van điện từ và rơ-le ngắt tải. Khi áp suất trong bình đạt ngưỡng tối đa, rơ-le sẽ đóng cổ hút để ngừng nén không khí. Thế nhưng, linh kiện điện tử trong môi trường rung lắc mạnh đôi khi sẽ bị kẹt hoặc hỏng hóc. Lúc này, máy nén tiếp tục nhồi nhét không khí vào bình chứa, đẩy áp suất lên vượt qua giới hạn chịu đựng của thép và cao su.
Vai trò của Van an toàn chính là chốt chặn cuối cùng bảo vệ hệ thống. Nó được thiết kế bằng cơ học, có một lò xo được canh chỉnh sẵn. Khi áp suất vượt ngưỡng nguy hiểm, lực đẩy của khí nén sẽ thắng lực nén của lò xo, đẩy thoi van mở toang ra để xả bớt lượng khí dư thừa ra ngoài môi trường với tiếng rít chói tai. Thế nhưng, trong điều kiện mưa nắng khắc nghiệt, bụi bặm và hơi nước ngưng tụ trong bình chứa sẽ làm lò xo của van an toàn này bị rỉ sét, bó kẹt hoàn toàn.
Khi sự cố quá áp thực sự xảy ra, van an toàn không thể mở ra được. Áp lực khổng lồ tích tụ bên trong sẽ đi tìm điểm yếu nhất của toàn bộ hệ thống để giải phóng. Đó thường là các đường ống ty-ô cao su dẫn khí hoặc các gioăng phớt rắc-co nối. Một khi áp lực xé toạc đường ống, khí nén thoát ra sẽ tạo thành một vụ nổ vật lý tàn khốc, văng các dăm thép, bùn đất và các mảnh cao su sắc lẹm đi với vận tốc của một viên đạn, găm thẳng vào kính cabin hoặc những người thợ đang đứng xung quanh.
Để chấm dứt vĩnh viễn thảm kịch này, quy định bảo dưỡng mang tính bắt buộc là thợ cơ điện hoặc người vận hành phải tự tay kéo giật chốt kiểm tra của Van an toàn ít nhất một lần mỗi tuần khi máy đang có áp suất nhẹ. Thao tác này giúp xả bỏ cặn bẩn, kiểm tra độ đàn hồi của lò xo để đảm bảo nó vẫn đang hoạt động nhạy bén. Đồng thời, việc xả sạch nước đọng ở van đáy bình chứa mỗi buổi sáng cũng ngăn ngừa quá trình ăn mòn hóa học làm mỏng vách thép của bình tích năng từ bên trong. Bảo dưỡng đúng cách không chỉ đơn thuần là giữ cho cỗ máy đẻ ra tiền, mà trước hết và quan trọng nhất, đó là lá chắn bảo vệ mạng sống của chính những người anh em công nhân đang bám trụ trên công trường!
Bài viết liên quan
